Ayak Bileği Burkulması (Lateral / Medial Ligament Yaralanmaları)

Nedir?

Ayak bileği burkulması, en sık karşılaşılan spor yaralanmalarından biridir. Ayak içe ya da dışa doğru zorlandığında bağlar gerilir ya da yırtılır.

Belirtiler:

• Şişlik
• Morarma
• Üzerine basarken ağrı

Tedavi:

• Hafif burkulmalarda istirahat, buz uygulama, bandaj (RICE protokolü)
• Orta ve ileri düzey burkulmalarda bileklik ve fizik tedavi
• Kronik instabilitede cerrahi müdahale gerekebilir

Aşil Tendiniti / Aşil Tendon Kopması

Nedir?

Aşil tendiniti, baldır kaslarını topuk kemiğine bağlayan aşil tendonunun iltihaplanmasıdır. Aşırı kullanım, zayıf kas yapısı veya yanlış antrenman tekniğiyle oluşabilir.

Tendon kopması, genellikle ani zıplama veya koşu sırasında "patlama" hissi ile oluşur.

Belirtiler:

• Topuk üstünde ağrı, sertlik
• Sabah ilk adımda ağrı
• Kopmada: ani ses, şiddetli ağrı, parmak ucuna basamama

Tedavi:

• Tendinit: istirahat, buz, germe egzersizleri
• Kopma: cerrahi veya alçı ile tedavi, ardından fizik tedavi

Plantar Fasiit

Nedir?

Ayak tabanında bulunan plantar fasya adı verilen bağ dokusunun iltihaplanmasıdır. Özellikle sabah kalkınca atılan ilk adımlarda topukta hissedilen keskin ağrı ile karakterizedir.

Belirtiler:

• Topuk ve ayak tabanı ağrısı
• Sabahları ilk adımlarda şiddetli batma hissi

Tedavi:

• Germe egzersizleri, tabanlık kullanımı
• ESWT (şok dalga tedavisi)
• Dirençli vakalarda enjeksiyon tedavileri

Topuk Deleni (Kalkaneal Spur – Topuk Dikeni)

Nedir?

Topuk kemiğinde oluşan kemiksi çıkıntıdır. Genellikle plantar fasiit ile birlikte görülür.

Belirtiler:

• Topuğa iğne batıyor hissi
• Uzun süre ayakta kalma sonrası artan ağrı

Tedavi:

• Tabanlık kullanımı
• ESWT
• Fizik tedavi uygulamaları
• Gerekirse cerrahi müdahale

Ayak Bileği Kronik İnstabilitesi

Nedir?

Tekrarlayan burkulmalar sonrası bağların gevşemesiyle ayak bileği "oynak" hâle gelir.

Belirtiler:

• Sürekli burkulma hissi
• Spor sırasında dengesizlik
• Ağrı ve güvensizlik

Tedavi:

• Güçlendirme egzersizleri
• Ayak bileği desteği (ortez, bantlama)
• Cerrahi olarak bağ onarımı (Broström tekniği vb.)

Metatarsal Stres Kırıkları

Nedir?

Ayağın tarak kemiklerinde tekrarlayan zorlanmaya bağlı olarak oluşan mikro kırıklardır. Genellikle maraton koşucularında ve dansçılarda görülür.

Belirtiler:

• Yavaş başlayan, egzersizle artan ağrı
• Şişlik, hassasiyet

Tedavi:

• Aktiviteye ara verilmesi
• Destekli ayakkabı veya alçı
• İyileşme süreci 4–6 hafta sürebilir

Morton Nöroma

Nedir?

Ayak parmakları arasındaki sinirin kalınlaşması sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Dar ayakkabı, düz tabanlık ve uzun süreli ayakta kalma ile ilişkilidir.

Belirtiler:

• Ayak parmaklarında yanma, karıncalanma
• Yürürken ayakkabı içinde çakıl taşı varmış gibi his

Tedavi:

• Ayakkabı değişimi ve tabanlık kullanımı
• Kortizon enjeksiyonları
• Cerrahi çıkarma (nadir)