Genel Bilgilendirme

Kalça ve uyluk kırıkları, özellikle ileri yaşta düşme sonucu sıkça görülen, ancak yüksek enerjili travmalarda gençlerde de oluşabilen ciddi yaralanmalardır. Bu kırıklar, yürüme ve hareket kabiliyeti üzerinde büyük etkiler yaratabilir ve acil müdahale gerektirir.

Femur Boyun Kırığı (Kalça Kırığı)

Nedir?

Kalça eklemini uyluk kemiğine bağlayan femur boynu bölgesindeki kırıklardır. Yaşlılarda osteoporoz nedeniyle düşme sonrası sık görülür. Gençlerde ise yüksekten düşme ya da trafik kazası sonrası olabilir.

Belirtiler:

• Kalçada ani, şiddetli ağrı
• Bacak kısalmış ve dışa dönmüş pozisyonda olabilir
• Hareket ettirememe ve ağırlık verememe

Tedavi:

• Genç hastalarda mümkünse kırık onarımı (vida, plak)
• Yaşlılarda sıklıkla kalça protezi ameliyatı (total ya da parsiyel)

Femur Şaft Kırığı (Uyluk Kemiği Orta Kısmı)

Nedir?

Uyluk kemiğinin orta kısmında oluşan kırıklardır. Gençlerde yüksek enerjili travmalarda (trafik kazası, düşme) daha sık görülür.

Belirtiler:

• Şiddetli bacak ağrısı ve deformite
• Hareket kısıtlılığı
• Bacak kısalması veya açısal deformite görülebilir

Tedavi:

• Cerrahi müdahale gerekir (intramedüller çivi veya plak-vida)
• Ameliyat sonrası fizik tedavi çok önemlidir

Periprotetik Kırıklar

Nedir?

Kalça protezi sonrası protezin çevresinde oluşan kırıklardır. Özellikle ileri yaşta veya protez stabilitesi bozulmuş hastalarda risk yüksektir.

Belirtiler:

• Protez çevresinde ani ağrı
• Yürümede zorluk ve deformite
• Protez çıkıntısı hissi

Tedavi:

• Cerrahi müdahale ile kırığın stabilizasyonu
• Protez revizyonu gerekebilir

Pelvis Kırıkları

Nedir?

Leğen kemiğinde oluşan kırıklardır. Yüksek enerjili travmalarda (trafik kazası, yüksekten düşme) oluşur. Hayati tehlike riski vardır çünkü damar ve organ yaralanmaları eşlik edebilir.

Belirtiler:

• Kasık ve alt karın bölgesinde ağrı
• Hareket kısıtlılığı
• Kanama, şok belirtileri (ağır vakalarda)

Tedavi:

• Acil müdahale ve stabilizasyon
• Cerrahi gerektirebilir
• Fizik tedavi ve rehabilitasyon

Genel Tedavi ve Takip

• Kesin tanı için röntgen, gerekirse BT kullanılır
• Travmanın tipi ve hastanın genel durumuna göre tedavi planlanır
• Fizik tedavi ve rehabilitasyon süreci hareket kabiliyetini geri kazanmak için kritiktir
• Özellikle yaşlı hastalarda kemik sağlığının değerlendirilmesi önemlidir